33

reactie is dan jezelf af te schermen, de luiken dicht te doen. De oorzaak is vaak een overkill aan gruwelen, of onverhoedse confrontatie met ellende. We worden overmand door emotie en dat leidt, aldus professor Frijda, tot passiviteit. Bij angst is die reactie het grootst: angst verlamt, maakt onmachtig. Persoonlijk zap ik vooral snel weg bij kinderen met nare ziektes of verwondingen, zeker sinds ik zelf moeder ben- en dat zullen velen mèt mij net zo doen. Daarnaast zijn er emoties als schaamte of teleurstelling die sociaal weinig geaccepteerd zijn en ons isoleren ook een vorm van dissociatie, die niet gaat leiden tot geven. Leed kan ook afstoten als het ervaren wordt als te intiem: ‘dit gaat mij niet aan’. Een grens van privacy is dan overschreden. Frijda benadrukt dat of en wàt we doen met onze emoties, wordt bepaald door de relevantie voor onszelf. We komen alleen in actie als we er tot op zekere hoogte zelf belang bij hebben. Daarbij wegen we af hoe urgent de situatie is, de ernst ervan en de onontkoombaarheid. Is de urgentie hoog, dan komen we sneller in actie dan als dit niet of minder het geval is. De golf aan giften bij de tsunami in Azië was daarvan een voorbeeld. Ongetwijfeld zal meegespeeld hebben dat behoorlijk wat Nederlanders – reislustig als wij zijn - wel eens in Indonesië of Thailand zijn geweest en de emotie ervoer: dat had mijn familie kunnen overkomen! Nationale televisieacties speelden daar snel op in en zo werden miljoenen binnengehaald. Natuurlijk hangt motivatie om te geven niet alleen van emoties af, maar ook van de context: wie de geefvraag stelt, welke emoties het geefdoel opwekt, of hij andere gevers kent die aan hetzelfde doel geven (en hoe hij zich tot hen verhoudt), of hij of zijn dierbaren ziek zijn of gezond, et cetera. Maar het is vele fondsenwervende instellingen volkomen duidelijk dat emoties

Kortingsactie boek De Nieuwe Mecenas Het boek De Nieuwe Mecenas van Renée Steenbergen, over motivatiegedrag van gevers aan kunst en cultuur, is met Vakbladkorting verkrijgbaar: De Nieuwe Mecenas kost voor lezers van het Vakblad slechts € 22,00 plus verzendkosten. Bestellen en info: info@ reneesteenbergen.com.

opwekken mensen kan mobiliseren voor het geefdoel. Alleen: welke emoties roep je precies op? Dat is geen Pavlov-reactie, het zal per persoon sterk verschillen. Manipulatie van emoties is dus risicovol. Dosering van emoties blijkt van cruciaal belang- te sterke reacties wekken afweer of isolement op en leiden tot passiviteit in plaats van tot geven. Zelfs bij dezelfde persoon kan zijn emotionele reactie sterk fluctueren, afhankelijk van zijn stemming. De ene keer reageert hij door meteen een elektronische overboeking re regelen met het gevoel: ‘ik kan hier zelf niet iets aan doen, dan geef ik maar geld aan professionele mensen die er wèl iets aan gaan doen.’ Terwijl hij een volgende keer, in een sombere bui, in een gevoel van onmacht schiet en door de gedachte ‘er is tòch niets aan te veranderen’ geen enkele actie onderneemt. Hoop is hier het sleutelwoord, een van de meest basale emoties die we kennen. Potentiële gevers moet een perspectief worden geboden, een weg gewezen waardoor het onrecht of de ellende die zij zien en waar zij emotie over voelen, omgezet kan worden in een positieve actie. Is er geen hoop, dan zal veelal niet tot geven worden overgegaan.

Er is een groeiende groep die op armoede, ziekte en verwaarlozing elders in de wereld reageert met: ik ga daar persoonlijk iets aan doen! De doe-het-zelfhulpverlening is sterk toegenomen door het reizen naar derdewereldlanden. Dergelijke initiatieven worden doorgaans opgezet door mensen die ter plekke de ellende hebben gezien, zonder de bescherming van het tv-scherm dat ‘zij’ en ’wij’ van elkaar scheidt. De discussie of die veelal kleinschalige hulp effectief is, is nu niet aan de orde. Waar het om gaat, is dat deze tendens een voorbeeld is van de hevigheid waarmee emoties kunnen aanzetten tot actie. Professionele hulporganisaties worden zich hier dankzij de ‘doe-het-zelvers’ steeds meer van bewust: een cheque uitschrijven bevredigt bij veel mensen niet het gevoel ‘daar moet iets aan gebeuren’. Daar is meer betrokkenheid voor nodig, en die moeten organisaties hun donateurs kunnen en willen toestaan. Wie niet kan omgaan met de emoties van gevers die hij toch vaak zelf bewust heeft opgewekt, oogst niet de vruchten van die emoties. Renée Steenbergen Reacties en ervaringen over emoties rond geven zijn welkom op info@reneesteenbergen.com.
Fondsenwerving
december 2009 / januari 2010

P.

33

Pagina 32

34

Gezocht:

beneficianten
Functie-omschrijving: • U werft supporters voor uw eigen organisatie, ondersteund door de Support Actie • Maar liefst 80% van de opbrengst rechtstreeks voor uw organisatie • Uw supporters maken ieder kwartaal kans op de prijzen van de Support Actie loterij • U heeft al opbrengst vanaf 1 supporter

Functie-eisen: • U bent een goed doel, vereniging of stichting • U bent ingeschreven bij de Kamer van Koophandel

Geïnteresseerd? Meld uw organisatie nú aan op www.supportactie.nl

Ga voor meer informatie naar www.supportactie.nl

Pagina 34

Scoor meer met een web winkel in uw vaktijdschriften. Velen gingen u voor en publiceerden brochures online.

Fondsenwerving december 2009/januari 2010 Lees publicatie 5Home